رژيم كم چرب به معناي حذف چربي ها نيست همان طور كه در مقاله قبل بيان گرديد هر يك از مواد غذايي اصلي اعم از چربي، كربوهيدرات يا پروتئين اگر بيش از حد خورده شوند، يك تعادل انرژي مثبت ايجاد مي كنند و مي توانند شما را چاق كنند. اما از آنجا كه ميزان انرژي موجود در هر گرم چربي از ساير درشت مغذي ها يعني كربوهيدرات ها و پروتئين ها به مراتب بيشتراست، لذا افزايش حجم چربي دريافتي، راحت تر از ساير درشت مغذي ها به افزايش وزن كمك مي نمايد. علاوه بر اين، اثر چاق كنندگي چربي فقط به دليل انرژي موجود در هر واحد وزني چربي نمي باشد. حتما شما هم مكررا وقتي سخن از رژيم كاهش وزن است، مي شنويد كه بايد چربي هاي غذايي را حذف نمود و از مواد سرخ كردني پرهيز كرد. همچنين از آنجا كه چربي موجود در مواد غذايي علاوه بر چاقي، زمينه بيماري قلبي و عروقي را براي شما تشديد مي نمايد، بر كنترل چربي موجود در غذا تاكيدات فراواني وجود دارد.
اما آيا اين فقط چربي است كه موجب چاقي مي گردد؟ و آيا حذف چربي موجود در غذا بهترين راه حل براي كاهش وزن است؟اجماع نظرات متخصصين تغذيه بر اين است كه رژيم كم چرب مي تواند بهترين راه براي كاهش وزن و نگهداري وزن كاهش يافته باشد. بر همين اساس سازمان بهداشت جهاني، با بررسي همه شواهد اين طور توصيه مي نمايد كه رژيم هاي كم كالري متعادل، نه رژيم هاي با محدوديت انرژي فراوان و داراي درصد بيشتر چربي و پُروتئين براي كنترل وزن مورد استفاده قرار گيرد؛ چرا كه اين نوع رژيم ها تامين كننده سلامتي نيز مي باشد. جالب آن كه رژيم هاي غذايي كم چرب متعادل حتي بدون محدوديت انرژي، نتيجه بهتري را از نظر كنترل وزن در طولاني مدت نسبت به رژيم هاي بسيار كم كالري خواهند داشت. علاوه بر اين، رژيم هاي كم چرب و پُركربوهيدرات در مقايسه با رژيم هاي با محدوديت كالري شديد، ميزان انرژي دريافتي شما را در طولاني مدت به طور دقيق كنترل مي نمايد، به طوري كه نگهداري كاهش وزن در طي 2 سال با اين گونه از رژيم هاي غذايي نتايج بهتري را به دنبال خواهد داشت. هر رژيمي كه موجب كاهش وزن افراد چاق براي مدت طولاني تري شود، براي سلامت آنان نيز فوايد زيادي خواهد داشت، چرا كه چاقي داراي عوارض زيادي بر روي سلامتي است. لذا به نظر مي آيد يك رژيم كم چرب متعادل به همراه دريافت مقادير بالا از كربوهيدرات هاي پيچيده مانند انواع ميوه و سبزي و مقادير كافي پروتئين بدون چربي، سالم تر از ساير رژيم هاي كم كالري مي باشد، چرا كه اين چنين رژيم هاي غذايي بر كاهش فشار خون و كلسترول خون بسيار موثرتر خواهد بود، علاوه بر آن كه تاثير قابل توجهي را نيز در كاهش ريسك بيماري هاي قلبي خواهد گذاشت. اما از طرف ديگر، اگرچه رژيم هاي كم چربي سالم فراواني وجود دارد، ولي همه رژيم هاي كم چربي تضمين كننده سلامتي نمي باشند. اثرات مفيد ناشي از رژيم هاي غذايي كم چرب در مقايسه با رژيم هاي غذايي حاوي چربي بيشتر، به نوع چربي موجود در رژيم غذايي و يا چربي حذف شده از وعده هاي غذايي بستگي قابل توجهي دارد. رژيم هاي غذايي بسيار كم چرب ممكن است خطر بيماري هاي قلبي را حتي افزايش دهند. به عبارت ديگر همه چربي ها مضر نيستند. يك رژيم كم چرب در صورتي مناسب است كه سطوح چربي هاي اشباع و ترانس آن به حداقل رسيده ولي داراي مقادير كافي چربي هاي مفيد از قبيل امگا 3 و امگا 6 باشد، چرا كه اين نوع چربي ها به عنوان چربي هاي ضروري، براي بدن، لازم مي باشند. اين چربي هاي ضروري در سال هاي اخير به عنوان اجزاء حياتي مهم در جهت نگهداري سلامت و پيشگيري از بيماري ها شناخته شده اند. چربي هاي ضروري مذكور، همچنين مي توانند كلسترول بد(LDL) را كاهش داده و كلسترول خوب(HDL) خون را افزايش دهند. علاوه بر اين، كاهش فشار خون، تعادل سيستم ايمني بدن، كمك درجهت پيشگيري از سكته، بهبود عملكرد مغز، كمك به پيشگيري از مجموعه اختلالات پيش از قاعدگي ، بهبود درد آرتريت، كمك به افسردگي و... از ديگر فوايد اين چربي ها است. با توجه به نكات فوق، توصيه اين است كه براي فراهم كردن ميزان كافي چربي هاي ضروري در برنامه غذايي كم چربي خود، سعي نماييد تا ميزان چربي دريافتي شما كمتر از 20 تا 25 درصد از كل انرژي روزانه نباشد. علاوه بر اين، براي تامين ميزان كافي امگا 3 شما مي بايست در رژيم غذايي تان ماهي هاي چرب را به ميزان 3 تا 5 سهم در هفته و علاوه بر آن، از گردو، روغن سويا و كانولا، جوانه گندم ، روغن تخم كتان ، سبزيجات برگ سبز ، روغن كبد ماهي و تخمه كدوتنبل استفاده نماييد. اما متاسفانه سرانه مصرف ماهي و اين گونه از مواد غذايي در كشور ما بسيار پايين مي باشد. لذا در افرادي كه بسياري از مواد غذايي ذكر شده را دوست ندارند مي بايست روزانه مكمل روغن ماهي كه غني از امگا3 مي باشد را مصرف كنند. براي تامين امگا 6 نيز مصرف مقدار كمي از روغن ذرت و آفتابگردان و يا كنجد كافي خواهد بود. لازم به ذكر است كه اين چربي هاي ضروري وقتي كه چربي اشباع شده و يا اسيد چرب ترانس رژيم كمتر باشند، بهتر جذب مي شوند. مقادير كمي از روغن زيتون نيز به عنوان يك اسيد چرب تك زنجيره اي غير اشباع كه به پيش گيري از سرطان كولون كمك مي كند نيز بهتر است كه در رژيم غذايي، حتي براي شما كه به دنبال كاهش وزن هستيد، گنجانده شود. روغن زيتون كلسترول خوب را افزايش مي دهد و مطمئنا اين روغن هيچ يك از اثرات منفي چربي اشباع و ترانس را ندارد. دكتر حميدرضا فرشچي متخصص تغذيه - فوق تخصص ديابت و چاقي
|