^{3- از كربوهيدرات هاي پيچيده استفاده كنيد.}

^{- هنگام خريد، مواد غذايي تازه را انتخاب كنيد و از خريد مواد غذايي منجمد و كنسرو شده خودداري كنيد.}

^{- سعي كنيد استفاده از غذاهاي آماده و نيمه آماده (مانند انواع فست فودها و نيز مواد غذايي داراي افزودني) را كاهش دهيد.}

^{- به جاي نان ها و برنج سفيد، انواع جديد سبزيجات نشاسته اي مانند نخود فرنگي، فلفل دلمه اي و يا عدس پخته را امتحان كنيد.}

^{4-  حجم وعده هاي غذايي را كنترل نماييد.}

^{اكثر افراد زماني كه از مقدار واحدهاي غذايي مطلع مي شوند، تعجب مي كنند. در واقع آن ها باورشان نمي شود كه يك واحد كربوهيدرات يعني فقط يك برش نان يا نصف ليوان جو پخته؛ يا اين كه يك واحد از غلات خشك، فقط سه چهارم ليوان است. هر يك واحد از گوشت ها (گوشت قرمز، ماهي يا مرغ) نيز كمتر از 100 گرم است كه مقدار پخته ي آن تقريبا به اندازه يك نوار كاست است.}

^{هدف از بيان اين واحد ها اين است كه دانش تغذيه اي خود را افزايش دهيد و بدانيد كه اگر يك روز به دليل خاصي غذاي خود را دو برابر كرديد، در روز بعد آن را از برنامه ي غذايي خود كم كنيد.}

^{چگونه مي توانيد حجم وعده هاي غذايي بزرگ را كنترل نماييد؟}

^{* مقدار غذاي اصلي را زماني كه بيرون غذا مي خوريد، نصف كنيد يا به جاي غذاي اصلي، يك ظرف كوچك سالاد و يا يك پيش غذا ميل كنيد.}

^{* يك كتاب جيبي رژيم غذايي ديابت همراه خود داشته باشيد تا به مقدار واحدهاي غذاهاي جديدي كه با آن ها برخورد مي كنيد، مانند ميوه ها و سبزيجات پي ببريد.}

^{* يك سري جديد از فنجان ها و قاشق هاي اندازه گيري خريداري كنيد و آن ها را روي كابينت نگهداري كنيد تا انگيزه بيشتري براي اندازه گيري واحدها داشته باشيد.}

^{5- از مصرف الكل اجتناب كنيد.}

^{طبق نظر انجمن متخصصين ديابت آمريكا، الكل براي اعصاب مثل سم است.}

^{كبد شما دو وظيفه اصلي دارد:}

^{الف) سم هايي مانند الكل را از بدن شما پاك مي كند.}

^{ب) كربوهيدارت را به قند خون مورد استفاده براي بدن تبديل مي كند.}

^{ولي مصرف الكل، كبد شما را از انجام وظيفه اصلي باز مي دارد و تا زماني كه الكل از جريان خون پاك نشود، كبد نمي تواند مقدار قند خون را تنظيم كند، به همين دليل قند خون شما دچار نوسانات مي شود. لذا اگر مبتلا به نوروپاتي ديابتي هستيد، نوشيدن الكل مي تواند درد، سوزش و ساير علائم عصبي آن را تشديد كند.}

^{انجمن ديابت آمريكا به افراد مبتلا به نوروپاتي پيشرفته توصيه مي كند كه به هيچ وجه از الكل استفاده نكنند، زيرا ممكن است حتي با مصرف خيلي كم الكل، آسيب عصبي ايجاد گردد.}

^{افرادي كه دچار اين مشكل هستند، چگونه مي توانند به خودشان كمك كنند؟}

^{* انواع آب معدني ها را به همراه آب ليمو، آب ليمو ترش تازه و آب پرتقال امتحان كنيد.}

^{* يك نوشيدني مطلوب تهيه كنيد. مخلوطي از آب گوجه فرنگي همراه با مقداري سس تند فلفل، آب ليمو، سبزيجات خشك و ساقه هاي كرفس تازه تهيه كرده و نوشيدني مذكور را ميل كنيد.}

^{6- چربي كمتري مصرف كنيد.}

^{مطالعات انجام شده نشان مي دهند كه از هر 10 نفر فرد مبتلا به ديابت نوع 2، 9 نفر اضافه وزن دارند. كاهش وزن مي تواند قند خون را كاهش داده، انرژي بيشتري به شما دهد، بار اضافي روي پاها را سبك كند و خطر ابتلا به بيماري قلبي و سكته مغزي را كاهش دهد.}

^{شما براي مشاهده آثار مطلوب كاهش وزن در بهبود اختلالات عصبي ديابت، مي توانيد فقط با كاهش 10درصد از وزنتان، موفقيت هاي قابل توجهي به دست آوريد.}

^{سعي كنيد دريافت چربي را در حد 3 تا 5 واحد در روز حفظ كنيد( يا در حدي كه پزشك تان به شما توصيه كرده است). به ياد داشته باشيد كه يك واحد چربي، معادل با يك قاشق مرباخوري روغن جامد يا مارگارين يا روغن مايع گياهي است.}

^{چگونه چربي كمتري دريافت كنيد؟}

^{* اين روزها در هر مغازه اي، مواد غذايي كم چرب يافت مي شوند. ولي بايد برچسب هاي مواد غذايي را به دقت بخوانيد تا ببينيد كه چند گرم چربي در هر واحد غذايي كه استفاده مي كنيد، وجود دارد.}

^{* هر چقدر هم كه وقت نداريد، بايد از مصرف فست فودها خودداري كنيد. مصرف يك وعده فست فود مي تواند چربي اي معادل با ميزان مجاز مصرف چربي در يك هفته را به بدن شما وارد نمايد.}

^{* خود را با غذاهايي مانند سوپ هاي كم چرب، سالادهايي با چاشني هاي كم چرب و سبزيجات خام سير كنيد، غذاهايي كه ذائقه شما را با طعم ها و بافت هاي مختلف خود ارضا مي كنند.}

^{7- ذائقه ي شيريني دوست خود را اصلاح نماييد.}

^{واقعيت آن است كه بيماران ديابتي بيش از حد معمول از خواركي هاي شيرين استفاده مي نمايند، در حالي كه بدن آن ها در سوخت و ساز مقدار قند طبيعي دريافتي نيز دچار اشكال است. با كاهش قند خوراكي هم، مي توانيد از غذا خوردن لذت ببريد، فقط مدتي طول مي كشد كه به آن عادت كنيد.}

^{سعي كنيد مصرف قند و شكر را به كمتر از 10 گرم در روز كاهش دهيد. هر چقدر بيشتر از قندهاي ساده استفاده نماييد، بيشتر به آنها وابسته مي شويد.}

^{چگونه ذائقه ي خود را اصلاح نماييد؟}

^{* ميزان قند و شكر مصرفي براي چاي صبحانه را نصف كنيد. اگر در طي روز زياد چاي مي نوشيد، آن را بدون قند و يا نهايتا با 3 تا 4 عدد توت خشك، نوش جان كنيد.}

^{* برچسب مواد غذايي رژيمي (مثل آدامس بدون قند، يا نوشابه رژيمي) را كه ادعا مي كنند بدون قند (sugar free) هستند، به دقت بخوانيد. علاوه بر قند معمولي كه براي ديابتي ها مضر است، قند ميوه ها (فروكتوز) نيز اثرات مضري بر روي كنترل قند خون دارند.}

^{* وجود قند طبيعي در عسل و خرما و كشمش به اين معنا نيست كه افراد ديابتي مي توانند هر چقدر كه خواستند از آنها بخورند، بلكه هنگام مصرف اين مواد غذايي نيز بايد مراقب باشند. ميزان مجاز مصرف اين مواد غذايي را از پزشك خود بپرسيد.}

^{* قندهاي رژيمي و مواد غذايي حاوي آنها نيز بايد به طور كلي، كم مصرف شوند، زيرا ذائقه شيريني دوست شما را تغيير نمي دهند (يعني آن را كم نمي كنند).}

^{در پايان به ياد داشته باشيد كه با آرامش و با لذت غذا بخوريد. به اين ترتيب تمايل كمتري به پرخوري ناشي از استرس خواهيد داشت و طعم و مزه غذاها را احساس خواهيد كرد. با اين كار اعصاب شما نيز آرام خواهند شد.} 

^{دكتر حميدرضا فرشچي}

^{متخصص تغذيه - فوق تخصص ديابت و چاقي}